amrutkamal logo
contact number amrutkamal agro
એફ-૧૦૪, સ્વાગત ફ્લેમીંગો કોમ્પલેક્ષ, સરગાસણ ચોકડી પાસે,
સરગાસણ, તા-જી-ગાંધીનગર, ગુજરાત- ૩૮૨૪૨૧,
ફોન નં- ૬૩૫૬૧૦૦૦૩૮, ઈમેલ- amrutkamal@gmail.com
જય જવાન...    જય કિસાન...    જય વિજ્ઞાન...  

sweet-lemon vavetar Amrutkamal  મોસંબીના વાવેતર અને રોગો વિશે માહિતી

sweet-lemon vavetar Amrutkamal મોસંબી : વાવેતર વિશે માહિતી
  •  ખેતી વ્યવસ્થા :
    મોસંબી એ લોકલ ભાષામાં નારંગી તરીકે પણ ઓળખાય છે. તાજગી અને સ્ફુર્તીનો સ્ત્રોત એવું આ એક અતિમહત્વનું ફળ છે. દેશના અન્ય ભાગોમાં મહારાષ્ટ્ર, આંધ્રપ્રદેશ, આસામ અને કર્ણાટક જેવા રાજ્યોમાં મોસંબીની ખેતી ખુબ જ પ્રચલિત છે. ગુજરાત રાજ્યમાં પણ સુરત, વલસાડ, વડોદરા, અમદાવાદ વગેરે જીલ્લાઓમાં મોસંબીની ખેતી કરવામાં આવે છે. રાજ્યનું હવામાન અને ચોક્કસ સમયનો ઉનાળો આ પાકની ખેતી માટે ઉજ્જવળ તકો દર્શાવે છે. સૂકા અને અર્ધસુકા વિસ્તારોમાં આ ખેતીનો વ્યાપ વધારી તેમાંથી આવક મેળવી શકાય છે. મોસંબીના ૧૦૦ ગ્રામ માવામાંથી ૬૮ મિ.ગ્રા. વિટામીન સી, ૦.૬ મિ.ગ્રા. રીબોફ્લેવીન, ૦.૦૫ મિ.ગ્રા કેલ્શિયમ, ૦.૦૧ ગ્રામ આર્યન, ૧૦.૬ ગ્રામ કાર્બોહાઈડ્રેટ, ૦.૯ ગ્રામ પ્રોટિન અને ૦.૩ ગ્રામ રેસા ફાઈબર મળે છે. આમ, આ પોષણ મુલ્યોના સ્ત્રોત શરીરને તાજગી, સ્ફુર્તી અને ચેતના બક્ષે છે. આ ઉપરાંત આ ફળમાંથી મર્મલેડ, શરબત, ફેસપેક જેવી બનાવટો બનાવી શકાય છે. ફળની છાલ, ફુલ અને છોડના પાન અનુક્રમે પેક્ટિન અને જરુરી ગ્લુકો સાઈડસ તથા સુગંધી ઓઈલ્સ ધરાવતા હોવાથી અતિ ઉપયોગી છે.

     જમીન અને જમીનની તૈયારી :
    ભારી કાળી થી લઈ હલકી રેતાળ જમીનમાં પણ આ પાક સહેલાઈથી થાય છે પરંતુ ૬ થી ૮ પી.એચ. ધરાવતી કોઈ પણ જમીનમાં આ ખીતી શક્ય છે. આ પાક વધુ પડતા ક્ષાર અને પાણીના ભરાવવાથી સંવેદનશીલ હોવાથી આવા પરિબળો પાકને વિપરીત અસર કરે છે. એપ્રિલ-મે માસ દરમ્યાન ૧ મીટર X ૧ મીટર X ૧ મીટરનાં માપના ૬ મીટર X ૬ મીટરના ખાડા કરવા. તેમાં અડધી માટી + ૮ થી ૧૦ તગારા રેતી + ૨૦ થી ૩૦ કીલો છાણિયું ખાતર + ૫ કિલો જટાયુ ખાતર મિશ્ર કરી ભરી દેવું.

     આબોહવા :
    આમ તો દરેક પ્રકારનું હવામાન આ પાકને માફક આવે છે પરંતુ સુકુ ચોક્કસ સમયનો ઉનાળો અને આછા વરસાદ સાથેના શિયાળાવાળું હવામાન પાકને વધારે અનુકૂળ આવે છે. છોડના વિકાસ માટે વાતાવરણમાંનો ભેજ પણ મહત્વનો ભાગ ભજવે છે.

     બીજ દર અને વાવણીનું અંતર :
    મુખત્વે કલિકારોપણથી સંવર્ધન કરવામાં આવે છે.

     ખાતર વ્યવસ્થા :
    પ્રથમ વર્ષ છોડ દીઠ ૨૦ થી ૨૫ કીલો ગ્રામ છાણિયું ખાતર તેમજ ૫ કિલો જટાયુ ખાતરનું મિશ્રણ આપવું. આ માત્રા ધીરે ધીરે વધારી સાતમાં વર્ષ ૫૦ કિલો છાણિયું ખાતર તેમજ ૧૦ કિલો જટાયુ ખાતરનું મિશ્રણ આપવું. છાણિયું ખાતરના બદલે લીલો પડવાશ પણ કરી શકાય છે.

     પિયત વ્યવસ્થા :
    રોપણી બાદ તુરત જ એક પાણી આપ્યા બાદ જમીનની પ્રકૃતી અને પાણીના સ્ત્રોત પ્રમાણે દશ બાર દિવસના અંતરે પાણી આપવું.

     છાંટણી :
    ધરુવાડીયામાંથી અમુક સે.મી.ના અંતરે ભેગી થઈ ગયેલી ડાળીઓ દુર કરવી. પ્રથમ વર્ષે લગભગ અડધા મીટર સુધીની સારી ડાળીઓ કાઢી નાખવી. ત્યારબાદ બાકીના વર્ષ બે થી ત્રણ મહિને એક વાર છાંટણી કરવી. પુખ્ત છોડને છાંટણી નહિવત હોય છે. રોગ અને જીવાતયુક્ત ડાળીઓ વાડીમાંથી દુર કરવી.

     આંતરપાક :
    આ પાકમાં રજકો, સેજી, જેવા ઘાસચારાના પાકો તેમજ મગ, મઠ, તુવેર જેવા કઠોળ પાકો અને ભીંડા, ગુવાર જેવા શાકભાજીના પાકો આંતરપાક તરીકે લઈ વાડીમાંથી વધારાની આવક શરુઆતના ચાર વર્ષ સુધી લઈ શકાય છે.

     ઉત્પાદન :
    સારી માવજતવાળા પુખ્તવયના છોડમાંથી વર્ષે લગભગ ૯ થી ૧૫ કિલો ઉત્પાદન મળે છે. આમ પ્રતિ હેક્ટરે ૨૨૦૦ થી ૨૫૦૦ કિલો વાર્ષિક ઉત્પાદન મળી શકે છે.
call now Amrutkamal
activites Amrutkamal મોસંબી : રોગો અને તેની ઓળખ
  •  ૧. બળીયા ટપકાં : સાયટ્રસ કેન્કરdai-back-lemon
    જીવાણું: ઝન્થોમોનોસ કેમ્પેસ્ચ્ચીસ
    રોગના લક્ષણો : આ રોગ એક જાતના જીવાણુંથી થાય છે. આ રોગની શરૂઆતમાં પાન, ડાળી અને ફળ ઉપર લાલ કે કથ્થઇ રંગના ખરબચડા ઉપસી આવેલ ટપકાં જોવા મળે છે. જેમ જેમ રોગની તીવ્રતા વધતી જાય તેમ તેમ આવા ટપકાંની સંખ્યા અને કદ વધતા જાય છે અને ઘણી વખત સંપુર્ણ પાન, ડાળી અને ફળ આવા કથ્થાઇ રંગના ઉપસી આવેલ ટપકાં/ડાઘાથી છવાઇ જાય છે. આવા ડાઘામાંથી ગુંદર જેવો ચિકણો રસ ઝરતો જોવા મળે છે. વધુ ઉપદ્વવમાં પાનો અને અપરિપકવ ફળો ખરી પડે છે અને ડાળીઓ સુકાઇ જાય છે. પાન પર આ ટપકાંની ફરતે પીળી કિનારી જોવા મળે છે. જ્યારે ડાળી તેમ જ ફળ પર જોવા મળતી નથી. બળીયા ટપકાંવાળા પાનો ભાગ્યે જ પુર્ણ વિકાસ પામતા હોય છે. ચોમાસાનો વરસાદ અને પાન કોરિયા નામની જીવાત રોગનો ફેલાવો કરવામાં મદદરૂપ બને છે. કુમળી ડાળી તેમ જ ફળ આ રોગનો ભોગ સહેલાઇથી બને છે. ફળ ઉપર રોગના ડાઘ પડવાથી ફળની ગુણવત્તામાં ઘટાડો થાય છે. જેથી ફળની કિંમત ઓછી મળે છે.વાતાવરણમાં ૨૦ થી ૩૫૦ સે. તાપમાન, વધુ ભેજ અને છોડની સપાટી પર ૨૦ મિનિટ અથવા તેથી વધુ સમય સુધી ઝાકળ રહેવાથી આ રોગની તીવ્રતા ખૂબ જ વધી જાય છે.

    નિયંત્રણ :
    • વાડીની સ્વચ્છતા જાળવવા રોગિષ્ટ ડાળીઓની છાંટણી ચોમાસા પહેલાં કરવી.
    • નવેમ્બર-ડિસેમ્બર માસમાં ચોમાસુ પુરું થયા બાદ તેમ જ લીંબુ ઉતારી લીધા બાદ રોગિષ્ટ ડાળીઓ શક્ય તેટલી કાપી એકઠી કરી બાળી નાંખવી.


  •  ૨.ફળ ખરી જવાં : પોસ્ટ બ્લુમ ફ્રુટ ડ્રોપ sweet-lemon-crop-diseases
    રોગના લક્ષણો : આ રોગ એક સૂક્ષ્મ ફુગથી થતી મુશ્કેલી છે. ફુગના ઉપદ્રવથી થડ અને ફળ સૂકાઈ જાય છે. અંતે ફળો ખરી પડે છે. ફુલ આવ્યા હોય ત્યારે વધુ પડતું પિયત આપવાથી આ મુશ્કેલી વધી જતી હોય છે. તેથી શક્ય હોય તો પિયત રાત્રીના સમયે આપી દિવસ દરમિયાન જમીન સૂકી રહેવા દેવી જોઈએ.

    નિયંત્રણ :
     મૂલ રક્ષક (૧) નો ઓગષ્ટ દરમ્યાન એટલે કે ફળ બેસવાના સમયે ત્રણ અઠવાડિયાના અંતરે છંટકાવ કરવો.
     ખાટી છાસનો સ્પ્રે આપવો.


call now Amrutkamal
sweet-lemon vavetar Amrutkamal  મોસંબી: જીવાતો વિશે માહિતી
activites Amrutkamal લીંબુનું પતંગિયુ /હગારી ઇયળઃલેમન બટરફલાય
lemon-butterfly
  •  ઓળખ ચિન્હ :- આ જીવાતની નાની ઇયળો પક્ષીની હગાર જેવી હોવાથી તે હગારીયા ઇયળ તરીકે ઓળખાય છે. માદા એક ઇંડુ પાનની નીચે અથવા કુમળા ભાગ ઉપર મૂકે છે.ઇંડા અવસ્થા ૩ થી ૭ દિવસની હોય છે. મોટી ઇયળો ૪ સે.મી. લાંબી, લીલા રંગની તેમ જ છેલ્લાં ખંડ ઉપર વૃક્ષ બાજુએ શીંગડા આકારની રચના ધરાવે છે. ઇયળ તેની ૫ જુદી જુદી અવસ્થાઓ (In stars) ૮ થી ૨૯ દિવસમાં પુર્ણ કરી લીલા ગંગનો કોશેટો પાનની નીચે બનાવે છે.છે. જે રેશ્મી તાંતણાંથી એક છેડે ચોંટેલો હોય છે. કોશેટો અવસ્થા ઉનાળામાં, પાનખર-વસંતમાં અને શિયાળામાં અનક્રમે ૫ થી ૮, ૯ થી ૧૧ અને ૧૪૩ દિવસોની હોય છે. એક માદા ૨ થી ૫ દિવસમાં સરેરાશ ૭૬ થી ૧૨૫ ઇંડા મૂકે છે.છે.ઋતુને આધારિત આ જીવાત વર્ષમાં ૩ થી ૧૧ જીવનચક્ર પુર્ણ કરે છે.

  •  નુકસાનનાં પ્રકાર:- ઇયળ કુમળા પાનની કિનારી તરફથી ખાવાનું શરૂ કરી નસ સિવાયનો બધો લીલો ભાગ ખાઇ જાય છે. વધુ ઉપદ્રવ વખતે ઝાડને ઝાંખરા જેવું બનાવી દે છે. રોપામાં ઉપદ્રવ વધુ જાવા મળે છે. ઉપદ્રવ એપ્રિલ થી ઓકટોબર દરમ્યાન જોવા મળે છે. પરંતુ ઓગષ્ટ- સપ્ટેમ્બર દરમ્યાન તે વધારે સક્રિય હોય છે.

  •  જીવાત પર નિયંત્રણ :-
    • રોપાઓ અને નવા રોપાણમાંથી ઇયળોનો હાથથી વીણી નાશ કરવો.
    • જૈવિક નિયંત્રણઃ પરજીવીઓ જેવા કે ટ્રાયકોગ્રામા ઇવાનેસેન્સ અને ટીલોનેમસ પ્રજાતિ ઇંડા અવસ્થાનું, બ્રેકેમેરીયા પ્રજાતિ ઇયળ અવસ્થાનું અને ટેરોલેસ પ્રજાતિ કોશેટો અવસ્થાનું પરજીવીકરણ કરતી જોવા મળેલ છે.
    • જીવાતના ઉપદ્વવ શરૂઆતમાં લીંબોળીની મીંજ ૫૦૦ ગ્રામ (નિચોડ) ૧૦ લિટર પાણીમાં ભેળવી છંટકાવ કરવો અથવા મુલ રક્ષક ૩(ત્રણ) નંબર આપવું
    • વધુ ઉપદ્વવ જણાય તો પણ મુલ રક્ષક ૩ નંબરનો છંટકાવ કરવો.
call now Amrutkamal
bataka vavetar Amrutkamal મોસંબી : રોગો સામે રક્ષણ (મૂલ રક્ષક-૩)
bataka vavetar Amrutkamal
  •  વાપરવાની રીત :-
     ૫૦૦ મીલી. મુલ રક્ષક (૨) જરુરીયાત મુજબના પાણીમાં મીશ્રણ કરી એક એકરમાં ચાલી રહે એ રીતે જમીનમાં આપવું. જ્યારે ઉપયોગ કરવાનો હોય તેના ૧૦ મીનીટ પહેલાં પાણીમાં મીશ્રણ કરવું અને ત્યારબાદ ખેતરમાં આપવાનું રહેશે.
     છોડ ઉપર છંટકાવ કરવા માટે ૧૫ લીટર પાણીમાં ૫૦ થી ૮૦ મીલી. મુલ રક્ષક (૨) મીશ્રણ કરી પંપ દ્વારા છોડ ઉપર છંટકાવ કરવો.

  •  ઉપયોગ :-
    આ દવાને ઉપયોગ જમીનની અંદર અને જમીનની બહારની મોટી જીવાતો જેવી કે લશ્કરી ઈયળ, ગુલાબી ઈયળ, કામરીયા વગેરેના નિયંત્રણ માટે ઉપયોગી છે. ખાસ કરીને મોટા પ્રકારની જીવાત/જંતુને મારવા માટે ઉપયોગી છે.
     ચુસીયા પ્રકારની મોટી જીવાતોને મારવા માટે ઉપયોગી છે.
     મીલીબગ નામના ચુસીયાને મારવા માટે ઉપયોગી છે.
     છોડનાં બહરના ભાગે છંટકાવ કરવાથી આ દવાની અસર ૧૦ થી ૧૫ દિવસ રહે છે.
     મોટા કદની જીવાતના નિયંત્રણ માટે ઉપયોગ કરવો

  •  ઉપલબ્ઘ પેકિંગ​ :-
    (૧) ૫૦૦ મીલી, (૨) ૧ લીટર
    bataka vavetar Amrutkamal
call now Amrutkamal
sweet-lemon vavetar Amrutkamal મળેલ પરિણામ
Field Visit - Organic Farm

----

Field Visit - Organic Farm

---

Field Visit - Organic Farm

----

call now Amrutkamal
Visitor Hit Counter
Send Whatsapp Message