amrutkamal logo
contact number amrutkamal agro
એફ-૧૦૪, સ્વાગત ફ્લેમીંગો કોમ્પલેક્ષ, સરગાસણ ચોકડી પાસે,
સરગાસણ, તા-જી-ગાંધીનગર, ગુજરાત- ૩૮૨૪૨૧,
ફોન નં- ૬૩૫૬૧૦૦૦૩૮, ઈમેલ- amrutkamal@gmail.com
જય જવાન...    જય કિસાન...    જય વિજ્ઞાન...  

marigold-flower vavetar Amrutkamal  ગલગોટાના વાવેતર અને રોગો વિશે માહિતી

marigold-flower vavetar Amrutkamal ગલગોટા : વાવેતર વિશે માહિતી
  •  ખેતી વ્યવસ્થા :
    marigold-flower-crop-farmingગલગોટા અથવા હજારીગલ તરીકે ઓળખાતા આ ફૂલો દેશના ગામડે ગામડે જાણીતા છે. ગુલાબને જો ફૂલોનો રાજા તરીકે ઓળખવામાં આવે તો ગલગોટા ફૂલોના પ્રધાન (વજીર) તરીકે અવશ્ય ઓળખી શકાય. કારણ કે ગલગોટા તેની સરળ ખેતી પદ્ધતિ, ભિન્ન ભિન્ન જમીન અને આબોહવાને અનુકૂળ થવાની શક્તિ, ફૂલોની લાંબી મોસમ, ઉત્તમ પ્રકારની લાંબી ટકાઉશક્તિ અને આકર્ષક રંગોવાળા ફૂલોને લીધે આપણા દેશમાં સૌથી વધુ લોકપ્રિય અને લોક ભોગ્ય બન્યા છે. ગલગોટા તેના નારંગી અને પીળા રંગ પરના પ્રભુત્વને કારણે ધાર્મિક વધિઓમાં, શણગાર માટે છૂટા ફૂલનાં રૂપમાં તેમજ ફૂલોને દાંડી સાથે કટફ્લાવર તરીકે ઉપયોગમાં લેવામાં આવે છે. તેના ફૂલોના રંગ, કદ અને આકાર તેમજ છોડના કદ અને વિકાસમાં રહેલ વૈવિધ્યતાને લીધે બગીચામાં સુશોભિત ફૂલ છોડ તરીકે પણ આગવું સ્થાન ધરાવે છે.

     આબોહવા
    ગલગોટાને આપણા વિસ્તારની બધા જ પ્રકારની આબોહવા માફક આવતી હોઈ વર્ષની ત્રણેય ઋતુમાં ઉછેરી શકાય છે. છતાં શિયાળાનું માફકસરનું ઠંડું હવામાન અને ટૂંકા દિવસનો ખુલ્લો સૂર્યપ્રકાશ ફૂલ ઉત્પાદન માટે વધારે સાનુકૂળ માલુમ પડેલ છે. શિયાળામાં છોડનો વિકાસ ખૂબ જ ઓછો પરંતુ ઉત્તમ ગુણવત્તા (રંગ,કદ અને આકાર) વાળા ફૂલોનું ઉત્પાદન ખૂબ જ વધારે મળે છે. જ્યારે ઉનાળા અને ચોમાસામાં ઉંચુ ઉષ્ણતાપમાન અને લાંબા દિવસને લીધે પુષ્પકળી ભેદીકરણની ક્રિયામાં વિક્ષેપ પડવાથી વાનસ્પતિક વૃધ્ધિ ખૂબ જ વધુ થાય છે. પરિણામે ફૂલો ઉતરતી કક્ષાના અને ખૂબ જ ઓછું ઉત્પાદન આપે છે અને છોડની ઢળી પડવાની તકલીફ વધારે જોવા મળે છે.

     જમીન અને જમીનની તૈયારી
    ગલગોટને બધા જ પ્રકારની હલકીથી ભારે કાળી જમીનમાં સારી રીતે ઉછેરી શકાય છે. છતાં, ઓછી અમ્લતાવાળી જમીન વધારે માફક આવે છે. ખૂબ જ રેતાળ કે અતિ ભારે કાળી જમીન અનુકૂળ નથી. ગલગોટા (આફ્રિકન મેરીગોલ્ડ) ને ભારે કાળી જમીન જ્યારે ગલગોટી (ફ્રેન્ચ મેરીગોલ્ડ) ને હલકી જમીનમાં ઉછેરી શકાય છે. આ પાકના ધરૂની ફેરરોપણી કરતાં પહેલા જમીનને એકાદ-બે વાર ખેડીને ભરભરી બનાવવી જોઈએ. ફેરરોપણી નડતરરૂપ પથ્થરનાં ટૂકડાં વીણીને દૂર કરવા અને માટીનાં ઢેફાને ભાંગી નાકવા ત્યારબાદ સમાર ચલાવી જમીન બરાબર

     વાવણી અને રોપણી
    વાવેતર માટે બીજમાંથી ધરૂ તૈયાર કરીને ફેરરોપણી કરવામાં આવે છે. છતાં ચોમાસાની ઋતુમાં જૂના છોડના કૂમળા કટકા વાવીને પણ છોડ તૈયાર કરી શકાય છે પરંતુ આ પધ્ધતિ સામાન્ય રીતે અનુકૂળ નથી. કેમ કે આ રીતે તૈયાર કરેલ છોડ પર ફૂલોની સંખ્યા ઓછી પરંતુ કદમાં મોટા અને ઉત્તમ ગુણવત્તાવાળા ફૂલો મળે છે. જે ખાસ પ્રદર્શન માટે અથવા હરિફાઈ માટે ઉપયોગમાં લેવાય છે. બીજમાંથી ધરૂ તૈયાર કરી વર્ષની ત્રણેય ઋતુમાં બીજનું વાવેતર કરી ફેરરોપણી કરવી.
    ફૂલો મેળવવાનો સમય ધરુ તૈયાર કરવાનો સમય ફેરરોપણી નો સમય
    શિયાળો સપ્ટેમ્બર-ઓક્ટોબર ઓક્ટોબર-નવેમ્બર
    ઉનાળો જાન્યુઆરી-ફેબ્રુઆરી ફેબ્રુઆરી-માર્ચ
    ચોમાસુ જૂન-જુલાઈ જુલાઈ-ઓગષ્ટ

    ધરૂ ઉછેરવા માટે પહોળા-છીછરા કુંડા અથવા ગાદી ક્યારા તૈયાર કરી તેમાં બીજનું વાવેતર કરવું. એક હેક્ટરની પાકની ફેરરોપણી માટે ૧ થી ૧.૫ કિલો ગ્રામ બીજની જરૂર પડે. ગલગોટાના બીજની જીવન શક્તિ એકાદ વર્ષમાં નાશ પામતી હોઈ દર વર્ષે નવા બીજનો વાવેતર માટે આગ્રહ રાખવો. બીજમાંથી ધરુ તૈયાર થયે ૪૦ થી ૪૫ દિવસે ફેરરોપણી કરવી. ફેરરોપણીના અંતરનો આધાર તેની જાત પર હોય છે. ગલગોટની રોપણી ૪૫ સે.મી. થી ૬૦ સે.મી. નાં અંતરે જ્યારે ગલગોટાના ધરુની રોપણી ૩૦ સે.મી. બે હાર અને બે છોડ વચ્ચે અંતર રાખી કરવી. ફેરરોપણી કર્યા ખૂબ જ હળવું પાણી આપવુ અથવા બે દિવસ સુધી ફક્ત દરેક છોડને ટુવે પાણી આપવું જેથી ફેરરોપણી કરેલ છોડ આડા ન પડે. છોડ જમીનમાં બરાબર સ્થાયી થયા બાદ છુટું પિયત આપવું. પાકના આખા જીવનકાળ દરમિયાન ઋતુ અને જમીનના પ્રકાર ૫ થી ૧૦ દિવસે પિયત આપવાની જરૂર રહે છે. કોઈપણ અવસ્થાએ થોડી પાણીની ખેંચ પણ છોડના વિકાસ અને ઉત્પાદન ઉપર ખરાબ અસર કરે છે.

     ખાતર
    જમીનને તૈયાર કરતી વખતે ૧ વિઘે અમૃતકમલ એગ્રો પ્રા.લિ.ની જટાયુ (ઓર્ગેનિક કાર્બન) ને ૫ થી ૮ બેગો વિઘે નાંખવી અને જટાયુમાં છાણિયું ખાતર પણ મિશ્ર કરી ખેતરના પટમાં આપી શકાય છે. ગલગોટાના સારા ઉત્પાદન માટે અમૃતકમલ એગ્રો પ્રા.લિ. ની પ્રોડક્ટ મુલ ચુસક-N આપવું. જેમાંથી નાઈટ્રોજનનો અડધો જથ્થો જમીન તૈયાર કરતી વખતે ફેરરોપણી પહેલાં આપવો. જ્યારે નાઈટ્રોજનનો બાકીનો અડધો જથ્થો ફેરરોપણી બાદ એક મહીના પછી આપવો.

     આંતરખેડ અને નીંદામણ
    આ પાકના શરૂઆતના વૃધ્ધિ કાળ દરમ્યાન આંતર ખેડ કરી શકાય છે. પરંતુ છોડને નુકશાન ન થાય તે ખાસ જોવું. છોડનો ફેલાવો થયા પછી આંતર ખેડ કરવી યોગ્ય નથી. ધરૂની ફેરરોપણી કર્યાબાદ વારંવાર નીંદણ કાઢવું ખાસ જરૂરી છે. જેથી બે-ત્રણ પિયત બાદ કોદાળીથી હળવો ગોડ કરી ખુરપી વડે બધું જ નીંદાણ દૂર કરવું. જીવનકાળ દરમ્યાન ૩ થી ૪ વખત નીંદામણ કરવાની જરૂર રહે છે.

     માવજત
    ગલગોટા પાકને ટેકા આપવા અને ફૂલકળી ચુંટવી (પીંચીગ) જેવી ખાસ માવજતની જરૂર પડે છે.
    ૧. ટેકા આપવા :
    ગલગોટાની ઉંચી વધતી જાતોનો વિકાસ થતાં છોડ ઢળી ન પડે માટે ફૂલો બેસતા પહેલા છોડના થડમાં માટી ચઢાવવી તેમજ દરેક છોડના થડ પાસે પાતળી લાકડી જમીનમાં ખોસીને ઢીલી દોરીથી એક થી બે જગ્યાએ લાકડી સાથે બાંધી ટેકો આપવાથી છોડ ઢળી પડતા નથી. જેથી ફૂલોની ગુણવત્તા બગડતી અટકાવી શકાય છે.
    ૨. ફૂલકળી ચુંટવી (પીંચીગ) :
    ગલગોટામાં આફ્રિકન જાતોમાં આ માવજત ફાયદાકારક માલુમ પડે છે. છોડની ફેરરોપણી બાદ ૩૫ થી ૪૦ દિવસે છોડની અગ્રકલિકા દૂર કરવી જેથી કક્ષકલિકાઓમાંથી નવી ડાળીઓ જુસ્સભેર ફૂટે, છોડનો ફેલાવો સારો થાય અને સારી ગુણવત્તા વાળા વધુ ફૂલો મળે.

     ફૂલો ઉતારવા
    ગલગોટાના ફૂલો છોડ પર પુરે પુરા ખીલ્યા પછી જ ઉતારવા જોઈએ. ફૂલો ઉતારવાનું કામ વહેલી સવારે અથવા સાંજે પરંતુ ઠંડી પહોરમાં કરવું હિતાવહ છે. ફલો વિણવાના આગલા દિવસે પિયત આપવાથી ફૂલોની ટકાઉ શક્તિ વધે છે. છૂટા ફૂલો સહેલાઈથી ચુંટી શકાય છે. છૂટા ફલોને ઉતાર્યાબાદ પ્લાસ્ટિક બેગ અથવા વાંસના ટોપલામાં ભરી બજારમાં મોકલવા જોઈએ. છોડ ઉપરથી નિયમિત ફૂલો ચુંટવાથી છોડની ઉત્પાદન ક્ષમતા વધે છે. ગલગોટાના ફૂલોને સામાન્ય રીતે ચુંટતી વખતે જ અલગ અલગ રંગ પ્રમાણે વર્ગીકરણ કરવામાં આવે છે. તદઉપરાંત તેના કદ અને જાત પ્રમાણે પણ અલગ રાખી શકાય. સીંગલ ફૂલ અને ગુચ્છાદાર (ડબલ) ફૂલોને અલગ અલગ ચુંટી વર્ગીકરણ કરવાથી ભાવો સારા મળે છે. છૂટા ફૂલોને ઉતાર્યાબાદ તુરંત જ બજાર મોકલવા જોઈએ. બજાર દૂર હોય તો વાંસના ટોપલાને પાણીમાં પલાળેલ મસલીન કાપડમાં ફૂલોને મુકી, ટોપલો આવા ભીના કાપડથી બંધ કરવો. ત્યારબાદ બજારમાં મોકલવાથી ફૂલોની ગુણવત્તા સારી રહે છે અને કિફાયતી ભાવ મળી રહે છે.

     ફૂલોનું ઉત્પાદન
    આફ્રીકન અને ફ્રેન્ચ મેરીગોલ્ડમાં ઉત્પાદનનો આધાર તેની જાત, ઋતુ વાવેતર પદ્ધતિ, રોપણી અંતર અને ખાતર-પાણીની માવજત ઉપર આધાર રાખે છે. છતાં સામાન્ય સંજોગોમાં આફ્રીકન મેરીગોલ્ડ (ગલગોટા) નું ઉત્પાદન ૮ થી ૧૦ ટન પ્રતિ હેક્ટર અને ફ્રેન્ચ મેરીગોલ્ડ (ગલગોટી) નું ઉત્પાદન ૧૧ થી ૧૮ ટન પ્રતિ હેક્ટર લઈ શકાય છે.

     બીજ ઉત્પાદન
    ગલગોટા એ વારંવાર પરંપરાગીત (ઓફન ક્રોસ પોલીનેટેડ) પાક હોઈ જે તે જાતનું શુધ્ધ બીજ મેળવવું ખૂબ જ મુશ્કેલ છે. શુધ્ધ બીજ મેળવવા સારા છોડના ફૂલોને ખીલતા પહેલા કાગળની કોથળીથી બંધ કરવા અથવા આવા છોડને પર પરાગનયન રોકવા મસલીન કાપડનો તંબુ બનાવી આખો છોડ ઢાંકવો. ત્યારબાદ જે તે અલગ રાખેલ ફૂલના બીજ બરાબર પાકે ત્યારે જ એકત્ર કરવા જોઈએ. ગલગોટાના બીજ ઉત્પાદનમાં બીજો પ્રશ્ન નરવંધ્યતાનો છે. ડબલ ગુચ્છાદાર ફૂલો મોટેભાગે નરવંધ્ય હોય છે. જેથી તેમાં સ્વપરાગનયન શક્ય બનતું નથી. આવા ફૂલોને તેની જ જાતના અન્ય અર્ધ ગુચ્છાદાર ફૂલો કે જેમાં નર પરાગરજ બનતી હોય તેની પરાગરજ એકઠી કરી ગુચ્છાદાર નરવંધ્ય અથવા કુદરતી રીતે મળેલ નરવંધ્ય જાતનો ઉપયોગ માદા લાઈને તરીકે કરવામાં આવે છે. આ રીતે ખાસ કાળજી રાખી સારી ગુણવત્તાવાળા ફૂલોમાંથી બીજ ઉત્પાદન મેળવતાં હેક્ટરે ૪૦૦ થી ૫૦૦ કિલો જેટલું બિયારણ મળી શકે છે.

     જાતો
    આપણા દેશમાં મુખ્ય બે પ્રકારનાં ગલગોટા ઉછેરવામાં આવે છે.
    આફ્રિકન મેરીગોલ્ડ
    african-marigold-quality આફ્રિકન મેરીગોલ્ડ કે જે ગલગોટા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. તેમાં છોડ ૬૦ થી ૯૦ સે.મી. ઉંચા, ફૂલ મોટા કદના, પીળા, નારંગી કે લેમન રંગવાળા અને સારી ટકાઉશક્તિ ધરાવે છે. આ વર્ગમાં તેના ફૂલોના રંગ, કદ અને આકાર પ્રમાણે વિવિધ જાતો છે. જેવી કે, જાયન્ટ ડબલ આફ્રિકન ઓરેન્જ, લેમન, ક્રેકર જેક, અલાસ્કા, ફાયર ગ્લોવ, ગોલ્ડન જ્યુબીલી, સનસેટ જાયન્ટ, ક્રાયસેન્થીમમ ચાર્મ, હનીકોમ્બ, ક્લાયમેક્સ, સ્પનગોલ્ડ, સફેદ રંગના ફૂલો ધરાવતી સ્નો બોર્ડ નામની જાત પણ વિકસાવવામાં આવેલ છે. આઈ.એ.આર.આઈ. નવી દિલ્હી થી બહાર પાડવામાં આવેલ બે હાઈબ્રીડ જાતો પુસા નારંગી અને પુસા બસંતી છે જે ગુજરાતમાં પણ સફળતા પૂર્વક ઉછેરી શકાય છે.
    ફ્રેન્ચ મેરીગોલ્ડ અથવા ગલગોટી
    french-marigold-quality તેના છોડ ઠીંગણાં ૨૫ થી ૩૦ સે.મી. ઉંચાઈના, ફૂલો નાના કદના પરંતુ મોટી સંખ્યામાં ખૂબ જ વધારે અને પીળા, નારંગી, લાલ, કથ્થાઈ રંગોના મિશ્રમ વાળા જોવા મળે છે. જેની મુખ્ય જાતોમાં બ્રાઉન સ્કાઉટ, પીગ્મી, બટરસ્કોચ, રસ્ટીરેડ, રોયલ બેંગાલ, મેરી જેનીફ્લેમ, રોયલ બ્રોકેડ, રેડ બ્રોકેડ, પેટાઈટસ વગેરે મુખ્ય છે. આ ઉપરાંત ગલગોટા અને ગલગોટીનાં સંકરણથી તૈયાર કરેલ અને બંનેના ગુણધર્મ ધરાવતી આંતરજાતિય સંકર જાતો જેવી કે રેડ એન્ડ ગોલ્ડ, નગેટ, સોબેટ, સેવન સ્ટાર વગેરે વિકસાવવામાં આવી છે.
call now Amrutkamal
activites Amrutkamal ગલગોટા : રોગો અને તેની ઓળખ
  •  ૧. ધરૂનો કોહવારો dharu-kohvaro-galgota-rog
    રોગના લક્ષણો : સામાન્ય રીતે ગલગોટાના ધરૂઉછેર અવસ્થાએ આવતો મુખ્ય રોગ છે. જો તેને સમયસર રોકવામાં ન આવે તો ક્યારેક સમગ્ર ધરૂવાડિયું નાશ પામે છે અને ફેરરોપણી માટે ધરૂ પણ મળતું નથી. ધરૂવાડિયામાં આવતો આ રોગ ઘણો સામાન્ય છે. આ રોગ જમીનમાં સ્ફૂરણ થતાં પહેલાં અને સ્ફૂરણ થયા બાદ જમીનમાંથી છોડ બહાર આવ્યા પછી એમ બે અવસ્થાએ આવે છે. બીજનું સ્ફૂરણ થતાં પહેલાં જ જમીનમાં બી કોહવાઈ જતાં છોડ મળતાં નથી જેથી બીજની સ્ફૂરણશક્તિ બાબતે શંકા કરવામાં આવતી હોય છે અને બીજને નીચી ગુણવત્તાનું માની લેવામાં આવે છે. જ્યારે બીજનું સ્ફૂરણ થયા બાદ જમીનની બહાર છોડ આવતા છોડ/ધરૂના જમીન સાથે અડતા થડના ભાગ ઉપર પાણી પોચા ડાઘ પડતા થડ પોચુ થઈ જતાં આખો છોડ ગબડી પડે નાશ પામે છે. રોગનું સાનુકૂળ હવામાન ઉદભવતા આજે જોવા મળતું તંદુરસ્ત ધરૂ બીજા દિવસે કોહવાઈને આખું ધરૂવાડીયુ નાશ પામે છે. આ રોગની શરૂઆત ધરૂવાડીયામાં નીચાણવાડી જગ્યાએથી થઈ સમગ્ર ધરૂવાડીયામાં રોગ ફેલાઈ જાય છે.

    નિયંત્રણ :
    ૧. ધરૂવાડીયાની જગ્યાની ફેરબદલી કરવી.
    ૨. સારા નિતારવાળી જમીનની પસંદગી કરવી.
    ૩. ધરૂવાડીયામાં પાણી ભરાઈ ન રહે તેની કાળજી રાખવી.
    ૪. ધરૂવાડીયું ગાદી ક્યારા બનાવી તૈયાર કરી બિયારણનો દર પ્રમાણસર રાખવો.
    ૫. બિયારણને અમૃતકમલ એગ્રો પ્રા.લિ. ની પ્રોડક્ટ મુલ રક્ષક-૧ નંબર નો પટ આપવો.


  •  ૨. કોલાર રોટ collar-rot-in-marigold-flower-plant
    રોગના લક્ષણો : ધરૂવાડીયામાં કોલર રોટ નામના રોગ પણ આવવાની શક્યતા વધારે રહે છે.

    નિયંત્રણ :
    ૧. જેના અટકાવ માટે બીજને અમૃતકમલ એગ્રો પ્રા.લિ. ની પ્રોડક્ટ મુલ રક્ષક-૧ નંબરનો પટ આપી વાવેતર કરવું.
    ૨. ગાદી તૈયાર કરતી વખતે તેમજ ધરૂ ઉગ્યા બાદ અમૃતકમલ એગ્રો પ્રા.લિ. ની પ્રોડક્ટ મુલ રક્ષક-૧ નંબર ૭૦ મિ.લિ./૧૫ લિટર પાણી સાથે મિશ્ર કરી છંટકાવ કરવો.


  •  ૩. પાનના ટપકાં leaf-spot-marigold-plant
    રોગના લક્ષણો : પાન ઉપર નાનાં, કાળા-બદામી, ગોળ ટપકાં શરૂઆતમાં જોવા મળે છે જેનો ફેલાવો ખૂબ ઝડપથી થતો જોવા મળે છે અને પાનનાં મોટા વિસ્તારોને અસરકર્તા રહે છે.

    નિયંત્રણ :
    ૧. અમૃતકમલ એગ્રો પ્રા.લિ. ની પ્રોડક્ટ પાકરક્ષાકવચ ૭૦ મિ.લિ./૧૫ લિટર પાણી સાથે મિશ્ર કરી તેનો સવાર કે સાંજના સમયે અથવા ઠંડા પહોરે તેનો છંટકાવ કરવો.


  •  ૪. પાનના બદામી ટપકાં leaf-spot-marigold-plant
    રોગના લક્ષણો : પાન ઉપર ગોળ અંડાકાર ટપકાં જેનો વ્યાસ ૦.૧-૦.૫ સે.મી. નો હોય છે અને ટપકાંની વચ્ચે બદામીથી કાળી ધાર જોવા મળે છે.

    નિયંત્રણ :
    ૧. અમૃતકમલ એગ્રો પ્રા.લિ. ની પ્રોડક્ટ પાકરક્ષાકવચ ૭૦ મિ.લિ./૧૫ લિટર પાણી સાથે મિશ્ર કરી તેનો સવાર કે સાંજના સમયે અથવા ઠંડા પહોરે તેનો છંટકાવ કરવો.


  •  ૫. પંચરંગીયો
    રોગના લક્ષણો : પાન ઉપર પીળી લીલા ભાગ જોવા મળે છે. પાનનાં કદમાં ઘટાડો અને વિકૃતિ થયેલ જોવા મળે છે. રોગિષ્ટ છોડ કદમાં વામણા રહે છે અને નિમ્નસ્તરીય ગુણવત્તાવાળા ફૂલો પેદા કરે છે. રોગનો ફેલાવો મશી દ્વારા થાય છે.

    નિયંત્રણ :
    ૧. રોગિષ્ટ છોડનો ઉખેડીને નાશ કરવો.
    ૨. રોગનો ફેલાવો ન થાય તે માટે અમૃતકમલ એગ્રો પ્રા.લિ. ની પ્રોડક્ટ મુલ રક્ષક-૨ નંબર ૭૦ મિ.લિ./૧૫ લિટર પાણી સાથે છંટકાવ કરવો.


call now Amrutkamal
marigold-flower vavetar Amrutkamal  ગલગોટા: જીવાતો વિશે માહિતી
activites Amrutkamal પાન કોરીયું : લીફ માયનોર
Leaf-minor-insect
  •  ઓળખ ચિન્હ :- પુખ્ત માખી નાની, પાતળી અને પારદર્શક પાંખોવાળી હોય છે. માદાના ઊદરપ્રદેશને છેડે પાનમાં ઈંડાં મૂકવા માટે અણીદાર અંડનિક્ષેપણ હોય છે. ઈયળ પગ વગરની અને પીળા રંગની હોય છે. આ જીવાત આખું જીવનચક્ર ૧૫ દિવસમાં પૂર્ણ કરે છે.

  •  નુકસાનનાં પ્રકાર:- આ જીવાતની ઈયળો શરૂઆતથી જ પાનના બે પડ વચ્ચે સર્પાકારે કોરી ખાય છે અને નુકશાન કરે છે. નુકશાન થયેલ પાન પર સફેદ સર્પાકાર લીટીઓ જોવા મળે છે. નુકશાન થયેલ પાન સૂકાઈ જાય છે.

  •  જીવાત પર નિયંત્રણ :-
    ૧. ૧ કિલોગ્રામ સીતાફળનાં પાન, ૫૦૦ ગ્રામ લીમડાનાં પાન, ૫૦૦ ગ્રામ કરંજના પાન વાટી નાંખવા, જેમાં ૨૦ લિટર ગૌમૂત્ર ભેળવીને ચુસ્ત ઢાંકી દેવું. ૧૦ દિવસ સુધી રાખવું. બાદમાં દ્રાવણને ગાળીને તૈયાર કરવું.
    ૨. ૫૦ થી ૧૦૦ ગ્રામ તીખા મરચાં ને ૧૫ લિટર પાણીમાં મિશ્ર કરી સ્પ્રે કરવો.
    ૩. પાકરક્ષાકવચનો ૫૦ થી ૭૦ મિ.લિ./૧૫ લિટર પાણીમાં મિશ્ર કરી તેનો સ્પ્રે કરવો.
call now Amrutkamal
activites Amrutkamal લીલી ઈયળ : હેલીઓથીસ
heliothys-marigold-flower-crop-insect
  •  ઓળખ ચિન્હ :- ઈંડાંમાંથી નીકળેલ નાની ઈયળો પીળાશ પડતાં સફેદ રંગની અને શરીર ઉપર પીળાશ પડતા નારંગી રંગની લીટીવાળી હોય છે. ઈયળો મોટી થતાં લીલીશ પડતા ભૂખરાં રંગની બને છે. ઘઉંમાં આ જીવાતની ઈયળો ઉબીના રંગ પ્રમાણે જુદા-જુદા રંગની જોવા મળે છે. ઈયળના શરીર ઉપર છૂટાછવાયા સફેદ રંગના નાના વાળ હોય છે. આ બહુભોજી કીટક છે.

  •  નુકસાનનાં પ્રકાર:- તેની ઈયળ કપાસના જીંડવા, ચણાના પોપટા, તમાકુના જીંડવા, મકાઈના ડોડા, બાજરીના ડૂંડા અને ઘઉંની ઉંબી વગેરેમાં નુકસાન કરતી જોવા મળે છે. આ જીવાતની ઈયળ ઘઉંની ઉંબીમાં રહેલ દૂધિયા દાણા ખાઈને વધારે નુકસાન કરે છે. તેનો ઉપદ્રવ વધારે તો તેની હગારના લીધે ખેતરમાં માટીના નાના-નાના ગાંઠીયા જેવું લાગે છે. કપાસ પછી ઘઉંના વાવેતર વિસ્તારમાં આ જીવાતનો ઉપદ્રવ ધીમે-ધીમે વધતો જાય છે.

  •  જીવાત પર નિયંત્રણ :-
     ખેતર નીંદણમુક્ત રાખવું.
     છોડને ફૂલ આવવાની શરૂઆત થાય ત્યારથી જ છોડનું ઝીણવટભર્યું નિરીક્ષણ કરતાં રહેવું અને નાની ઈયળો દેખાય તો મુલ રક્ષક-૨ નંબર ૭૦મિ.લિ./૧૫ લિટર પાણીના પંપમાં મિશ્ર કરી સ્પ્રે કરવો.
  •  રૂંવાટીવાળી ઈયળ આ પાક પર ક્યારેક રૂંવાટીવાળી ઈયળનો ઉપદ્રવ ફૂલને નુકશાન કરે છે. જેના અટકાવ માટે અમૃતકમલ એગ્રો પ્રા.લિ. ની પ્રોડક્ટ પાકરક્ષાકવચ ૫૦ થી ૭૦ મિ.લિ./૧૫ લિટર પાણી સાથે મિશ્ર કરી તેનો છંટકાવ કરવો.

call now Amrutkamal
activites Amrutkamal મોલોમશી
molomasi-marigold-flower-crop-insect
  •  ઓળખ ચિન્હ :- મોલોના પુખ્ત કીટક પીળા થી કાળાશ પડતા રંગના અને પોચા શરીરવાળા હોય છે. તેના શરીરનાં પાછળના ભાગે નળી જેવા બે ભાગ આવેલા હોય છે જેને Cornicals કહે છે. પુખ્ત નર મોલો નાની પાંખવાળી અને પુખ્ત માદા મોલો મોટી પાંખ વગરની હોય છે. માદા મોલો સીધા બચ્ચાંને જન્મ આપે છે. માદા મોલો ૮ થી ૨૨ બચ્ચા પ્રતિ દિન જન્મ આપે છે. આ બચ્ચા ૭ થી ૯ દિવિસમાં પુષ્ત બની જાય છે. પુખ્તનો જીવનકાળ ૨ થી ૩ અઠવાડિયાનો હોય છે. આ જીવાત એક વર્ષ દરમ્યાનમાં ૧૨ થી ૧૪ જીવનચકુ પુર્ણ કરે છે.

  •  નુકસાનનાં પ્રકાર:- મોલોમશીના પુખ્ત તેમજ બચ્ચાં ફૂમળી ડખો તથા પાનની નીચે રહીને રસ ચૂસે છે. વધુ ઉપદ્દવમાં છોડનો વૃધ્ધિ અટકી જાય છે અને તે નબળો બની જાય છે. તેથી ઉત્પાદન પર માઠી અસર થાય છે. મોલોના શરીરમાંથી મધ જેવો ચીકણો રસ ઝરતો હોય છે જેના ઉપર સમય જતાં કાળી ફુગનો ઉપદ્દવ થાય છે. જેના કારણે પ્રકાશ સંશ્લેષણ અવરોધાય છે. આખો છોડ દેખાવે કાળો લાગે છે. આ જીવાત મોટે ભાગે "કોકડવા" અથવા "પંચરંગિયો" રોગ ફેલાવે છે.

  •  જીવાત પર નિયંત્રણ :-
     સ્ટીકી ટ્રેપ ગોઠવી જીવાતનો ઉપદ્દવની માત્રા ઘટાડી શકાય છે.
     લાલ દાળિયા (લેડી બર્ડ બોટલ) ના પુખ્ત અને ઈયળ બંને અવસ્થા જીવનકાળ દરમ્યાન ૫૦૦ થી ૬૦૦ મોલોનું ભક્ષણ કરે છે. જ્યારે લીલી ફદડી (ક્રાયસોપા) ની ઈયળ અવસ્થા ૨૦૦ થી ૨૫૦ મોલોનું ભક્ષણ કરે છે.
     સવારે અથવા સાંજના સમયે અમૃતકમલ ની મુલ રક્ષક (૨)નો છંટકાવ કરવો.
     ૧૫ લીટર પાણી સાથે ૫૦ થી ૧૦૦ ગ્રામ લાલ તીખુ મરચું મિશ્રણ કરી સવાર આથવા સાંજ ના સમયે છંટકાવ કરવો.
call now Amrutkamal
activites Amrutkamal તડતડીયા
tadtadiya-insect-marigold-flower-crop
  •  ઓળખ ચિન્હ :- પાનના લીલા ચૂસિયાંના બચ્ચાં આછા લીલાશ પડતાં રંગના અને પાંખ વગરનાં હોય છે. જ્યારે પુખ્ત ચૂસિયાં લીલા રંગના અને ફાચર આકારના તથા પાંખવાળા હોય છે. તેઓ વિશિષ્ટ ત્રાંસી ચાલ ધરાવે છે. તેની પાંખો પર છેડાના ભાગે કાળા ધાબા હોય છે. માદા પુખ્ત પીળાશ પડતાં સફેદ રંગના લાંબા ૧૫ જેટલા ઈંડાં પાનની નીચેની બાજુએ નશોમાં મૂકે છે. ઈંડાં અવસ્થા ૪ થી ૧૧ દિવસમાં પુર્ણ થઈ બચ્ચાં બહાર આવે છે. આ બચ્ચાં ૭ થી ૨૧ દિવસમાં પુખ્ત બની જાય છે. પુખ્ત ૩૫ થી ૫૦ દિવસ જીવે છે. આમ આ જીવાત એક વર્ષમાં કુલ ૭ જીવનચક્ર પુર્ણ કરે છે.

  •  નુકસાનનાં પ્રકાર:- પાન પર જોવા મળતા લીલા ચૂસિયાંના બચ્ચાં તેમજ પુખ્ત કીટક ફક્ત પાનમાંથી જ રસ ચૂસે છે. તેથી પાન પીળા પડે છે. વધુ ઉપદ્રવ હોય તો પાન ફીક્કા દેખાય છે અને આખો છોડ પીળો પડી સૂકાઈ જાય છે. જો કે તેનાથી થતું નુકસાન ભાગ્યે જ વધુ પડતું હોય છે.

  •  જીવાત પર નિયંત્રણ :-
     મુલ રક્ષક-૩ નંબર નો ૫૦ થી ૮૦ મિ.લિ. ૧૫ લિટર પાણીમાં મિશ્ર કરી છોડ પર છંટકાવ કરવો.
     ૫૦ થી ૧૦૦ ગ્રામ તીખું મરચાને ૧૫ લિટર પાણી સાથે મિશ્ર કરી તેનો છંટકાવ કરવો.
call now Amrutkamal
bataka vavetar Amrutkamal ગલગોટા : રોગો સામે રક્ષણ (મૂલ રક્ષક-૩)
bataka vavetar Amrutkamal
  •  વાપરવાની રીત :-
     ૫૦૦ મીલી. મુલ રક્ષક (૨) જરુરીયાત મુજબના પાણીમાં મીશ્રણ કરી એક એકરમાં ચાલી રહે એ રીતે જમીનમાં આપવું. જ્યારે ઉપયોગ કરવાનો હોય તેના ૧૦ મીનીટ પહેલાં પાણીમાં મીશ્રણ કરવું અને ત્યારબાદ ખેતરમાં આપવાનું રહેશે.
     છોડ ઉપર છંટકાવ કરવા માટે ૧૫ લીટર પાણીમાં ૫૦ થી ૮૦ મીલી. મુલ રક્ષક (૨) મીશ્રણ કરી પંપ દ્વારા છોડ ઉપર છંટકાવ કરવો.

  •  ઉપયોગ :-
    આ દવાને ઉપયોગ જમીનની અંદર અને જમીનની બહારની મોટી જીવાતો જેવી કે લશ્કરી ઈયળ, ગુલાબી ઈયળ, કામરીયા વગેરેના નિયંત્રણ માટે ઉપયોગી છે. ખાસ કરીને મોટા પ્રકારની જીવાત/જંતુને મારવા માટે ઉપયોગી છે.
     ચુસીયા પ્રકારની મોટી જીવાતોને મારવા માટે ઉપયોગી છે.
     મીલીબગ નામના ચુસીયાને મારવા માટે ઉપયોગી છે.
     છોડનાં બહરના ભાગે છંટકાવ કરવાથી આ દવાની અસર ૧૦ થી ૧૫ દિવસ રહે છે.
     મોટા કદની જીવાતના નિયંત્રણ માટે ઉપયોગ કરવો

  •  ઉપલબ્ઘ પેકિંગ​ :-
    (૧) ૫૦૦ મીલી, (૨) ૧ લીટર
    bataka vavetar Amrutkamal
call now Amrutkamal
marigold-flower vavetar Amrutkamal મળેલ પરિણામ
Field Visit - Organic Farm

----

Field Visit - Organic Farm

---

Field Visit - Organic Farm

----

call now Amrutkamal
Visitor Hit Counter
Send Whatsapp Message