amrutkamal logo
contact number amrutkamal agro
એફ-૧૦૪, સ્વાગત ફ્લેમીંગો કોમ્પલેક્ષ, સરગાસણ ચોકડી પાસે,
સરગાસણ, તા-જી-ગાંધીનગર, ગુજરાત- ૩૮૨૪૨૧,
ફોન નં- ૬૩૫૬૧૦૦૦૩૮, ઈમેલ- amrutkamal@gmail.com
જય જવાન...    જય કિસાન...    જય વિજ્ઞાન...  

magfali vavetar Amrutkamal  અંજીરના વાવેતર અને રોગો વિશે માહિતી

magfali vavetar Amrutkamal અંજીર : વાવેતર વિશે માહિતી
  • ખેતી વ્યવસ્થા :
    અંજીર એ એક સૂકા અને સમશીતોષણ કટિબંધના પ્રદેશનું ફળઝાડ છે. ભારતમાં અંજીરનું વાવેતર લગભગ ૪૦૦ હેક્ટર જેટલું છે જેમાંથી ૩૦૦ હેક્ટરનો વિસ્તાર મહારાષ્ટ્રમાં છે. થોડો વિસ્તાર બેંગ્લોરમાં તેમજ ઉત્તર ભારતમાં પંજાબ, બિહારમાં પણ થાય છે. ગુજરાતમાં જૂનાગઢ, ખેડા, વડોદરા જીલ્લામાં છુટાછવાયા છોડ મળે છે. આ પાકની યોગ્ય સમયે છાંટણી, ખાંચા પાડવા તેમજ ગેરુ રોગના નિયંત્રણ ની જાણકારીના અભાવને કારણે વ્યવસ્થિત ખેતી થતી નથી.
    આ ફળનો ઉપયોગ તાજા ફળ અને સૂકા મેવા તરીકે થાય છે. તેના તાજા ફળો પોષકતત્વોથી ભરપૂર તેમજ સ્વાદિષ્ટ હોય છે. અંજીરમાંથી જામ, જેલી, કેંડી, જેવી ચીજો બને છે. સૂકા અંજીર બારેમાસ ઉપલબ્ધ હોય છે. અંજીરમાં ૮૪ ટકા માવો અને ૧૬ ટકા છાલ હોય છે.

    જમીન અને જમીનની તૈયારી :
    જમીન : અંજીરનું વાવેતર વિવિધ પ્રકારની સારા નિતારવાળી જમીનમાં થઈ શકે છે. મધ્યમ કાળી અને ગોરાડું જમીન વધુ માફક આવે છે. અંજીરના છોડ ક્ષાર સામે પ્રતિકારક શક્તિ ધરાવે છે. આથી થોડી ક્ષારીય જમીનમાં પણ તે સફળતાપૂર્વક ઉછેરી શકાય છે. ગુજરાતની જમીન અંજીરના પાક માટે અનુકૂળ છે. જે જમીનમાં કૃમીનો વધુ ઉપદ્રવ હોય ત્યાં અંજીરની ખેતી કરવી હિતાવહ નથી.

    આબોહવા :
    અંજીર પર્ણપાતી વૃક્ષ છે. તેનો વિકાસ ૧૫.૫ થી ૨૧ સે. જેટલું ઉષ્ણતામાન હોય તેવા વાતાવરણમાં સારો થાય છે. આ સમશીતોષણ કટિબધનું ફળ છે. દ્રાક્ષની જેમ તેના ફળ શિયાળામાં આવી માર્ચ- એપ્રીલમાં પક્વ થાય છે. જેને મીઠા બહાર કહે છે. જ્યારે બીજા ફાલના ફળ ઓગષ્ટ- સ્પ્ટેમ્બર માસમાં જેને ખટ્ટા બહાર કહે છે. મીઠા બહારની ફળની ગુણવત્તા ઊંચી હોય છે અને તેના ફળનો ઉપયોગ સૂકવણી કરવામાં થાય છે. જ્યારે ખટ્ટા બહારના ફળનો ઉપયોગ જેલી અને જામ બનાવવામાં થાય છે.

    બીજ દર અને વાવણીનું અંતર :
    ૪.૫ થી ૫ મીટરના અંતરે ૬૦ સે.મી. X ૬૦ સે.મી. માપના ખાડા મે માસમાં કરી ૧૫ દિવસ તપવા દેવા. ત્યારબાદ ખાડાની માટી સાથે ૨૦ કિ.ગ્રા. છાણિયું ખાતર અને ૨૫૦ ગ્રામ દિવેલા ની ખોળ ખાડા દીઠ ભેળવીને ખાડા પૂરવા.

    રોપણી :
    રોપણી ખાસ કરીને જુલાઈ-ઓગષ્ટ માસમાં કરવામાં આવે છે.

    સંવર્ધન :
    અંજીરનું પ્રસર્જન મુખ્યત્વે કટકા કલમ, હવાની દાબકલમ અથવા ગુટી કલમથી થાય છે. તદઉપરાંત કલિકારોપણ અને ઉપરોપણ દ્વારા સફળતા પૂર્વક કલમ થઈ શકે છે.

    ખાતર વ્યવસ્થા :
    રોપણી પછી પ્રથમ વર્ષથી કોઠા પ્રમાણે છોડદીઠ ખાતરો આપવા.
    વર્ષ છાણિયું ખાતર (કિ.ગ્રા) જટાયું (કિ.ગ્રા)
    પ્રથમ ૧૦ ૫૦
    બીજું ૨૦ ૫૦
    ત્રીજું ૩૦ ૫૦
    ચોથું ૪૦ ૫૦
    પાંચમું અને પુખ્ત ઉંમરના છોડ માટે ૫૦ ૫૦


    પિયત વ્યવસ્થા :
    સામાન્ય રીતે અંજીર ઓછા પાણીએ થતો પાક ગણાય છે પરંતુ તાજેતરના વર્ષોમાં આ પાકના પિયતની જરુરિઆત અંગે લેવામાં આવેલ અખતરા પરથી જણાયું છે કે નિયમિત પિયત આપવાથી છોડની વનસ્પતિક વૃદ્ધિ વધારે થાય છે. ફળો કદમાં મોટા, સારી ગુણવત્તાવાળા તેમજ વધારે સંખ્યામાં બેસે છે. જે તે સ્થળના હવામાન અને જમીનના પ્રકારના આધારે વર્ષ દરમ્યાન ૧૪ થી ૧૭ પિયત આપવા જોઈએ. શિયાળામાં ૧૬ થી ૧૮ દિવસના અંતરે જ્યારે ઉનાળામાં ૬ થી ૮ દિવસના અંતરે અને ચોમાસામાં જરૂર મુજબ પિયત આપવું.

    આંતરપાક :
    છોડ બે થી ત્રણ વર્ષના થાય ત્યાં સુધી કઠોળ અને રીંગણ, મરચા, ટામેટા, ભીંડા, ગુવાર જેવા પાકો લઈ શકાય છે.

    કેળવણી અને છાંટણી :
    નવા રોપેલા છોડને આશરે એક મીટરની ઊંચાઈ સુધી અવારનવાર ફુટ કાઢતા રહેવું. જેથી એક સુંદર અને મજબુત થડ તૈયાર થાય છે. મૂળની થડની નજીક એક પણ ફણગો ફૂટવા દેવો નહી. પહેલો ફાલ કે જે આગળના વર્ષની જુની ડાળીઓ પર આવે છે. અને બીજો પાક ચાલુ ઋતુની ડાળી પર આવે છે.

    છાંટણીના સમય અને કેટલી છાંટણી કરવી તે અંજીરની જે તે જાતની વૃદ્ધિની ટેવ અને ઉત્પાદક્તાના આધારે કરી શકાય. મહારાષ્ટ્રમાં હલકી છાંટણી જ્યારે ઉત્તર ભારતમાં આગળના વર્ષની જુનીડાળી પર ૩ થી ૪ કલિકા રાખીને ડિસેમ્બર માસમાં છાંટણી કરવામાં આવે છે. કર્ણાટકામાં જાન્યુઆરી-ફેબ્રુઆરી માસ દરમ્યાન જુની ડાળીને ૨ કલિકા રાખીને છાંટણી કરવામાં આવે છે જેથી જુલાઈ-ઓક્ટોબરમાં ફળ મળે. કેટલાક ખેડૂતો ઓક્ટોબરમાં છાંટણી કરવાનું પસંદ કરે છે જેથી તેમને ઉનાળામાં ફળ મળે. આથી વિરુદ્ધ તમેલનાડુમાં છાંટણી બિલકુલ કરવામાં આવતી નથી. તદ્ઉપરાંત છાંટણી સાથે સાથે જુની ડાળીઓ પર ખાંચા પાડવાની પદ્ધતિઓ પણ અપનાવાય છે જેથી બાજુની ડાળીઓ ઉત્પન્ન થાય છે. ગુજરાતમાં ઓગષ્ટ-સપ્ટેમ્બર માસમાં હલકી છાંટણી અને ઘીસી પડવાનું કાર્ય થઈ શકે.

    ફુલ-ફળ બેસવા :
    અંજીર રોપ્યાબાદ પહેલા વર્ષથી જે થોડાક ફુલ-ફળ બેસે છે પરંતુ તેને કાઢી નાંખવા જોઈએ. કારણકે તેમ ન કરવામાં આવે તો વનસ્પતિક વૃદ્ધિ ઘટે છે. સામાન્ય રીતે પાંચમાં વર્ષથી સ્થિર ઉત્પાદન મળે છે. અંજીરના ઝાડ ૩૦ થી ૪૦ વર્ષ સુધી સારુ ઉત્પાદન આપે છે ત્યારબાદ ઉત્પાદન ઘટે છે. પશ્ચિમ અને ઉત્તર ભરતમાં માર્ચથી જુન સુધી મીઠા બહારના ફળ પાકે છે. દક્ષિણ ભારતમાં અંજીરના બે ફાલ લેવામાં આવે છે. ખટ્ટા બહારના ફળ જુલાઈ સપ્ટેમ્બર અને મીઠા બહારના ફળ ફેબ્રુઆરી-મે માસમાં થાય છે.

    ઉત્પાદન :
    વાર્ષિક સરેરાશ ૨૦ થી ૨૫ કિ.ગ્રા. ફળ ઉતરે છે. એક કિલો પાકા અંજીરનો ભાવ ૧૫ થી ૨૫ રહે છે. હેક્ટરે સરેરાશ અંજીરનું ઉત્પાદન ૮૦૦૦ થી ૧૦૦૦૦ કિ.ગ્રા જેટલું મળે છે.

    અંજીરની સુકવણી :
    અંજીરની સુકવણી વ્યાપારિક ધોરણે ભારતમાં થતી નથી. પરંતુ સુકા અંજીર પરદેશમાંથી આયાત કરવામાં આવે છે.

call now Amrutkamal
magfali vavetar Amrutkamal અંજીર : રોગો વિશે માહિતી
  •  ૧.ગેરુ
    activites Amrutkamal નુકશાન:
    પાન નાના ગોળ ભૂખરાથી કાળા રંગના અનિયમિત આકારના ટપકાં પાનની નીચેની સપાટીએ દેખાય છે. ગેરુથી મોટા પ્રમાણમાં પાન ખરી જાય છે. ઉત્પાદન પર માઠી અસર થાય છે.
    નિયંત્રણ:
     મૂલ રક્ષક (૧) દ્વારા ટપકા રોગનું નિયંત્રણ કરી શકાય છે.


call now Amrutkamal
magfali vavetar Amrutkamal  અંજીર : જીવાતો વિશે માહિતી
activites Amrutkamal મોલો (એફીડસ)
molo-fig
  •  ઓળખ ચિન્હ :- ચિક્ટોની માદા માર્ચ થી મે મહિના દરમિયાન ઝાડ છોડી ૮૦ થી ૧૫૦ મી.મી. જેટલી ઊંડાઈએ જમીનમાં ઉતરી જઈ ઈંડાં મૂકે છે. આ ઈંડાં સુષુપ્ત અવસ્થામાં પડી રહી નવેમ્બર થી જાન્યુઆરી માસ દરમ્યાન સેવાય છે. બચ્ચાં અર્ધગોળાકાર, પીળાશ પડતાં હોય છે. માદાના શરીરને ફરતે સફેદ તાતળાઓનું આવરણ હોય છે જ્યારે નર પાંખો ધરાવે છે. બચ્ચાં ડિસેમ્બર-જાન્યુઆરી મહિનામાં ઝાડ ઉપર ચડવાનું શરુ કરે છે અને ઉપર ભેગા થઈ કુમળી ડાળી, પાન તથા ફળ-ફૂલમાંથી રસ ચૂસીને નુકસાન કરે છે. પરિબળો પૈકી હવામાંનો ભેજ અને વરસાદ ખેંચવાથી તેનો ઉપદ્રવ વધી જતો હોય છે. વરસાદી દિવસોમાં જીવાતનો ઉપદ્રવ ઘટે છે. જ્યારે સૂર્યપ્રકાશના કલાકો વધે તો જીવાતનું પ્રમાણ વધતું માલુમ પડે છે. આ જીવાતને સુકું વાતાવરણ વધારે માફક આવે છે.

  •  નુકસાનનાં પ્રકાર:- આ જીવાતના બચ્ચાં તથા પુખ્ત માદા પાનની નીચેની સપાટીએ, ડૂંખ, કળી તેમજ ફળ પર સમૂહમાં રહી રસ ચૂસી નુકસાન કરે છે. તેના શરીર પર સફેદ મીણયુક્ત આવરણ બનાવે છે. તેથી ફૂગ જેવું જણાય છે પરિણામે દાડમની ગુણવત્તા તેમજ બજાર કિંમત ઘટાડે છે. આ જીવાતના અતિ ઉપદ્રવ વખતે ઘણીવાર અપરિક્વ ફળો ખરી પડે છે. ખાસ કરીને ફૂલ અવસ્થાએ આ જીવાતનો ઉપદ્રવ શરુ થાય છે. આ સમયે માદા એ જમીનમાં મૂકેલ ઈંડાંમાંથી નાના બચ્ચાં નીકળી થડ દ્વારા ઝાડ ઉપર ચડી નુકસાન કરતા હોય છે.

  •  જીવાત પર નિયંત્રણ :-
     બગીચામાં ચોખ્ખાઈ જાળવવી એટલે કે ખરી ગયેલ પાન તથા ફળો વીણી તેનો નાશ કરવો. તેમજ સુકાઈ ગયેલ ડાળીઓ કાપીને બાળી દેવી.
     આ જીવાતના નાશ માટે મુલ રક્ષક-૩ નંબર નો સ્પ્રે કરવો.
     ચોમાસામાં વરસાદ બાદ ઊગી નીકળેલ ઘાસને ઉપાડીને તેનો નાશ કરવો.
     આ જીવાતનો ઉપદ્રવ ટપક પદ્ધતિથી આપેલ પિયતવાળા બગીચાં કરતાં ખામણામાં આપેલ પિયતવાળા બગીચામાં ઓછો જોવા મળે છે તો તે પ્રમાણે કાળજી લેવી.
     આ જીવાતના ઉપદ્રવની શરુઆત હોય ત્યારે એકાદ ભારે પિયત આપવું જેથી જમીનમાં ઈંડાંમાંથી નીકળતા જીવાતના બચ્ચાંઓનો નાશ થાય.
call now Amrutkamal
activites Amrutkamal ફળ માખી
fig-fly
  •  ઓળખ ચિન્હ :- ફળમાખીની ઘણી જાતો પૈકી આ જાત બોરમાં વધારે નુકશાન કરે છે. માદા ફળમાખી નર કરતા નાની હોય છે. તેની ઈયળ સફેદ રંગની, પગ વગરની હોય છે. ઈયળ અવસ્થા પૂરી થતાં ઈયળ નીચે જમીનમાં કોશેટો બનાવે છે.

  •  નુકસાનનાં પ્રકાર:- બોરમાં ઈંડા મુકવા માટે કરેલ ડંખને લીધે ફળનો આકાર બેડોળ થઈ જાય છે. આ ડંખના કાણામાંથી નીકળતી ઈયળ ફળની અંદર સર્વે દિશામાં નાળા બનાવી ગર્ભ ખાવાનું શરૂ કરે છે. જેને લીધે ફળની અંદર ઠળિયાની આસપાસ ખવાઈ ગયેલુ હોય છે.

  •  જીવાત પર નિયંત્રણ :- મૂલ રક્ષક (૩) નો સ્પ્રે કરવો.
call now Amrutkamal
activites Amrutkamal મેઢ/છાલ કોરતી ઈયળ : સ્ટેમ બોરર
fig-crop-insects
  •  ઓળખ ચિન્હ :- પુખ્ત કીટક મજબૂત બાંધાનું, પીળાશ પડતા બદામી રંગનું અને મોટી શ્રુગિકાવાળું ઢાલપક્ષ કીટક છે. માદા કીટક ઝાડની છાલમાં અથવા ઝાડ પર પડેલ ધામાં ઈંડા મુકે છે.

  •  નુકસાનનાં પ્રકાર:- ઈંડામાંથી નીકળેલ ઈયળ થડ અથવા ડાળીની અંદર રહી કોરીને ખાય છે. કીટકની હગાર તથા લાકડાના કુચા કાણામાંથી બહાર નીકળે છે જેથી ઉપદ્રવવાળી ડાળી અને થડ સુકાય જાય છે. માદા કીટક ઉનાળામાં ઝાડની છાલમાં પડેલ ઘામાં ઈંડા મુકે છે. ઉનાળામાં આ જીવાતનો ઉપદ્રવ વધી જાય છે. જો વરસાદ વધુ હોય તો ઉપદ્રવ નહિવત હોય છે.

  •  જીવાત પર નિયંત્રણ :-
     થડ પર પડેલા ઘા અને ડાળી પર જોવા મળતી ગેલેરી પર બોર્ડો પેસ્ટ લગાવવી. કાણાની અંદર લોખંડનો તાર નાખી મેઢને મારી નાખવો.
     જો મેઢ ઉંડે ઊતરી ગયો હોય તો કાણું સાફ કરી કાણામાં પેટ્રોલ કે કેરોસીનવાળુ કપાસનું કે કાપડનું પોતું દાખલ કરે કાણું ચીકણી માટીથી બંધ કરવું.
call now Amrutkamal
activites Amrutkamal ગંઠવા કૃમિ
root-knot-nematodes-fig
  •  નુકસાનનાં પ્રકાર:- છોડના મુખ્ય મૂળ તેમજ તંતુમૂળ ઉપર અસંખ્ય નાની મોટી ગાંઠો જોવા મળે છે. આ ગાંઠો મૂળ સાથે વણાઈ ગયેલી હોય છે. જેથી મૂળ ઉપરથી છુટી પાડી શકાતી નથી.

  •  જીવાત પર નિયંત્રણ :-
     ઉનાળા દરમ્યાન ઉંડી ખેડ કરી જમીન તપાવવી.
     રોગિષ્ટ છોડના મૂળ ઉખાડી સળગાવી નાશ કરવો.
     પાકની ફેર બદલી કરવી.
     સેન્દ્રિય ખાતરનો છૂટથી વપરાશ કરવો.
     ખેતરમાં જટાયુ (ઓર્ગેનિક કાર્બન) ૫૦ થી ૬૦ બેગ હેક્ટર મુજબ વાવણીના પંદર દિવસ અગાઉ આપવું.
     મૂલ રક્ષક (૨) નો છંટકાવ કરવો.
     ખેતરમાં વાવણી પહેલા હેક્ટર દીઠ ૩ કિ.ગ્રા. ગાજર ઘાસ આપવું.
call now Amrutkamal
magfali vavetar Amrutkamal અંજીર : રોગો સામે રક્ષણ (મૂલ રક્ષક-૩)
magfali vavetar Amrutkamal
  •  વાપરવાની રીત :-
     ૫૦૦ મીલી. મુલ રક્ષક (૨) જરુરીયાત મુજબના પાણીમાં મીશ્રણ કરી એક એકરમાં ચાલી રહે એ રીતે જમીનમાં આપવું. જ્યારે ઉપયોગ કરવાનો હોય તેના ૧૦ મીનીટ પહેલાં પાણીમાં મીશ્રણ કરવું અને ત્યારબાદ ખેતરમાં આપવાનું રહેશે.
     છોડ ઉપર છંટકાવ કરવા માટે ૧૫ લીટર પાણીમાં ૫૦ થી ૮૦ મીલી. મુલ રક્ષક (૨) મીશ્રણ કરી પંપ દ્વારા છોડ ઉપર છંટકાવ કરવો.

  •  ઉપયોગ :-
    આ દવાને ઉપયોગ જમીનની અંદર અને જમીનની બહારની મોટી જીવાતો જેવી કે લશ્કરી ઈયળ, ગુલાબી ઈયળ, કામરીયા વગેરેના નિયંત્રણ માટે ઉપયોગી છે. ખાસ કરીને મોટા પ્રકારની જીવાત/જંતુને મારવા માટે ઉપયોગી છે.
     ચુસીયા પ્રકારની મોટી જીવાતોને મારવા માટે ઉપયોગી છે.
     મીલીબગ નામના ચુસીયાને મારવા માટે ઉપયોગી છે.
     છોડનાં બહરના ભાગે છંટકાવ કરવાથી આ દવાની અસર ૧૦ થી ૧૫ દિવસ રહે છે.
     મોટા કદની જીવાતના નિયંત્રણ માટે ઉપયોગ કરવો

  •  ઉપલબ્ઘ પેકિંગ​ :-
    (૧) ૫૦૦ મીલી, (૨) ૧ લીટર
    magfali vavetar Amrutkamal
call now Amrutkamal
magfali vavetar Amrutkamal મળેલ પરિણામ
Field Visit - Organic Farm

----

Field Visit - Organic Farm

---

Field Visit - Organic Farm

----

call now Amrutkamal
Visitor Hit Counter
Send Whatsapp Message